دریادار علیاکبر احمدیان کیست؟ چهره امنیتی تحریمشدهای که سکان شورای عالی امنیت ملی را در دست دارد
علیاکبر احمدیان، از فرماندهان باسابقه سپاه پاسداران و یکی از معماران دکترین دفاعی ایران، اکنون در رأس شورای عالی امنیت ملی قرار دارد؛ نهادی که در سالهای اخیر نقشی کلیدی در تنظیم سیاستهای کلان امنیتی کشور ایفا کرده است. مروری بر زندگی نظامی و سیاسی او، مسیر پرپیچوخمی را نشان میدهد که از جبهههای جنگ آغاز شده و به اتاقهای تصمیمگیری امنیتی ختم شده است.
علیاکبر احمدیان بابکی، متولد سال ۱۳۴۰ در شهرستان شهربابک استان کرمان، یکی از چهرههای تأثیرگذار در ساختار امنیتی جمهوری اسلامی ایران محسوب میشود. او که با درجه دریاداری در سپاه پاسداران شناخته میشود، از دوران جنگ ایران و عراق تا به امروز، در سطوح مختلف نظامی و راهبردی ایفای نقش کرده است.
ورود احمدیان به سپاه پاسداران به سال ۱۳۵۹ بازمیگردد، زمانی که هنوز کمتر از ۲۰ سال داشت. او در طول دفاع مقدس، در عملیاتهای سرنوشتسازی همچون فتحالمبین، خیبر، والفجر مقدماتی، والفجر ۳ و کربلای ۳ و ۴ حضور داشت و در مقطعی ریاست ستاد قرارگاه نوح را نیز بر عهده داشت.
در سالهای بعد از جنگ، احمدیان مسیر صعود در ساختار نظامی را با سرعت طی کرد. او بین سالهای ۱۳۶۴ تا ۱۳۶۹ به عنوان رئیس ستاد نیروی دریایی سپاه فعالیت کرد و در ادامه، جانشین فرمانده (۱۳۶۹ تا ۱۳۷۶) و سپس فرمانده این نیرو (۱۳۷۶ تا ۱۳۷۹) شد. در همین دوره بود که از او به عنوان یکی از پایهگذاران اندیشه «دفاع نامتقارن دریایی» یاد شد.
از سال ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۶، مسئولیت ریاست ستاد مشترک سپاه پاسداران به احمدیان سپرده شد. پس از آن نیز برای بیش از یک دهه (۱۳۸۶ تا ۱۴۰۲) مدیریت مرکز راهبردی سپاه را برعهده داشت؛ مرکزی که نقش مهمی در تدوین سیاستهای کلان دفاعی ایفا میکند.
سوابق تحصیلی او نیز در همین مسیر قرار میگیرد: کارشناسی ارشد علوم دفاعی و دکترای مدیریت استراتژیک از دانشگاه عالی دفاع ملی.
در شهریور ۱۴۰۱، احمدیان به عنوان یکی از اعضای حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام منصوب شد؛ جایگاهی که بهنوعی نشاندهنده جایگاه او در میان تصمیمسازان عالیرتبه کشور است.
اما نقطه اوج حضور او در ساختار قدرت، با صدور حکمی از سوی رئیسجمهور سید ابراهیم رئیسی در خرداد ۱۴۰۲ رقم خورد؛ جایی که احمدیان جایگزین علی شمخانی شد و به عنوان پنجمین دبیر شورای عالی امنیت ملی معرفی گردید.
نقش او در این شورا تنها به مسائل امنیت نظامی محدود نبوده و در حوزههایی چون امنیت غذایی، سایبری، زیستمحیطی و حتی اقتصادی نیز خطمشیهایی را طراحی و دنبال کرده است.
در کنار این کارنامه نظامی و سیاسی، نام احمدیان در فهرست تحریمشدگان نیز دیده میشود. از سال ۲۰۰۷، وزارت خزانهداری ایالات متحده، اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل او را تحریم کردهاند. دولت کانادا نیز در سال ۲۰۲۳ به این فهرست پیوست. دلایل این تحریمها، ارتباط مستقیم با نقشهای حساس او در ساختار دفاعی و امنیتی ایران دارد.
