فرجام جنگ میان ایران و آمریکا چه میشود؟ از ریسک بالای عملیات زمینی تا حمله اتمی
با گذشت ۳۶ روز از آغاز درگیریهای مستقیم، اکنون ابهام درباره زمان پایان جنگ به اوج خود رسیده است و هر دو طرف در برابر یک انتخاب بزرگ قرار گرفتهاند: عبور از مرزهای فعلی و تشدید بیسابقه جنگ، یا پذیرش واقعیتهای میدانی و حرکت به سمت پایان درگیری.
علیرضا مجیدی، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، در گفتوگو با رویداد۲۴ میگوید که فرار دائمی سرمایه از کشورهای عربی، انگیزه پایان جنگ را در طرف مقابل ایجاد خواهد کرد. وی درباره ریسکهای طرف ایرانی نیز میگوید: «ما نمیدانیم قدرت آفندیمان تا چه زمانی تداوم مییابد. مسئله دوم، سرمایه اجتماعی است که تاکنون سوخت اصلی موتور نظامی ایران بوده، اما حفظ آن در درازمدت با ابهام مواجه است. سومین عامل این است که آیا تداوم حملات آمریکا، ما را به نقطهای میرساند که سناریوی «زمین سوخته» مطرح شود؟ یعنی اگر دشمن ببیند حریف ایران نمیشود، ممکن است به دنبال تبدیل کشور به یک سرزمین سوخته باشد. در این شرایط، یک تصمیم پرریسک این است که منتظر تضعیف طرف مقابل بمانیم و حالت کمریسک این است که با ابتکاراتی به دنبال پایان جنگ باشیم.»
علیرضا مجیدی با اشاره به گزینههای روی میز آمریکا برای عملیات زمینی میگوید: «مسیرهای مختلفی وجود دارد؛ از بحث جزایر نزدیک به تنگه هرمز تا تحریک اقلیم کردستان. اما اصل قضیه این است که طرفین دچار فرسایش شدهاند. آمریکا یا باید به سمت تضعیف بیشتر برود یا پایان جنگ. احتمالاً آنها مسیر تشدید را انتخاب کنند که مهمترین گزینه آن، عملیات زمینی است؛ اما این کار فوقالعاده پرریسک است؛ هم از نظر نتیجهبخشی و هم از نظر تلفات انسانی.» وی ادامه میدهد: «اگر آنها بخواهند مثلاً در نطنز عملیات زمینی انجام دهند تا اورانیومها را استخراج کنند، با ریسک بزرگی مواجهاند. در بحث جزایر هم حتی اگر موفق شوند، مشخص نیست منجر به بازگشایی تنگه هرمز شود یا خیر. فارغ از تلفات، بعید است ایران چنین معاملهای را بپذیرد. ما هم در این نقطه با یک دوراهی مواجهیم: اقدام پرریسک متقابل یا حصول توافق به هر قیمت.»
این تحلیلگر در پایان به سناریوی هستهای اشاره کرده و میگوید: «بمب اتم، خانه آخر آمریکاست. اما استفاده از آن هزینههای بینالمللی و داخلی وحشتناکی دارد. اگر عملیات زمینی شکست بخورد و تلفات آمریکا سهرقمی شود (در حالی که آمار رسمی فعلی ۱۳ کشته و بیش از ۴۰۰ مجروح است)، بحران به اوج میرسد. شکست زمینی آمریکا جهان را تکان خواهد داد. در آن صورت، اگر آمریکا به سمت گزینه اتمی برود، ایران هم رسماً اعلام ساخت بمب خواهد کرد و هشدار میدهد که پاسخ اتمی در راه است. آمریکا باید بداند بمب اتم ابزار تهدید است، نه شلیک. شما تنها زمانی میتوانید شلیک کنید که مطمئن باشید اتفاق ژاپن تکرار میشود و طرف مقابل توان پاسخ ندارد؛ در غیر این صورت، شلیک اتمی تنها به اتمی شدن قطعی ایران و ویرانی دوجانبه منجر خواهد شد.»
