گفتوگو با دکتر هادی زرقانی (مدیرعامل گروه ساختمانی زرقانی) در مورد تأثیر اسنپبک (بازگشت تحریمها) بر وضعیت ساختمان در ایران
در پی بازگشت تحریمها و تأثیر آن بر صنعت ساختمان، دکتر زرقانی در گفتوگو با خبرنگار دیدبان اقتصاد به تحلیل عمیقی از چالشها و فرصتهای موجود پرداخت. او تأکید کرد که اجرای سیاستهای اسنپبک میتواند باعث افزایش هزینههای تأمین مصالح و فناوریهای نوین ساختمانی شود، اما با حمایت از بومیسازی و سرمایهگذاری داخلی، میتوان از شدت این مشکلات کاست و حتی فرصتهایی برای توسعه فناوریهای داخلی ایجاد کرد.
خبرنگار: آقای دکتر، اسنپبک یا بازگشت تحریمها دقیقاً چه اثری بر صنعت ساختمان میگذارد؟
زرقانی: تأثیر مستقیم آن بیشتر در زنجیره تأمین مصالح و فناوریهای نوین ساختمانی دیده میشود. بسیاری از تجهیزات مدرن، از آسانسورهای هوشمند گرفته تا سیستمهای تهویه پیشرفته و حتی بخشی از مصالح خاص (مثل عایقهای نانو یا فولادهای سبک) وارداتی هستند. با اجرای اسنپبک، هزینه تأمین این اقلام به شدت بالا میرود یا دسترسی به آنها محدود میشود، که نتیجه آن افزایش قیمت تمامشده ساختمان است.
خبرنگار: یعنی تورم مسکن در چنین شرایطی اجتنابناپذیر است؟
زرقانی: نه الزاماً. باید تفکیک کنیم:
بخش ارزی و وارداتی قطعاً تحت فشار قرار میگیرد.
اما اگر سیاستگذاری هوشمند باشد، میتوان با بومیسازی فناوری و استفاده از جایگزینهای داخلی بخشی از فشار را کاهش داد.
تجربه سالهای گذشته نشان داده که شرکتهای دانشبنیان توانستهاند خیلی از مصالح و تجهیزات را داخلیسازی کنند. اگر این روند حمایت شود، اثر اسنپبک میتواند کنترل شود.
خبرنگار: در بخش مالی و سرمایهگذاری چطور؟
زرقانی: اسنپبک معمولاً باعث کاهش سرمایهگذاری خارجی و افزایش ریسک سرمایهگذاری داخلی میشود. این یعنی پروژههای بزرگ ساختمانی به سختی تأمین مالی میشوند. در نتیجه سازندهها به سمت پروژههای کوچکتر و کمریسکتر میروند. این روند در بلندمدت باعث میشود عرضه مسکن کاهش یابد و همین موضوع فشار تورمی ایجاد کند.
خبرنگار: به نظر شما چه راهکارهایی برای کاهش اثر منفی اسنپبک وجود دارد؟
زرقانی: من سه سطح راهکار پیشنهاد میکنم:
فنی: توسعه فناوریهای بومی و استفاده از مصالح جایگزین داخلی.
اقتصادی: ایجاد صندوقهای سرمایهگذاری داخلی برای حمایت از پروژههای بزرگ و مشارکتی.
مدیریتی: تقویت مهندسی ارزش در پروژهها؛ یعنی طراحی هوشمندانه برای کاهش هزینه بدون افت کیفیت.
خبرنگار: آیا این وضعیت میتواند فرصتی هم ایجاد کند؟
زرقانی: قطعاً. در هر محدودیتی یک فرصت وجود دارد. اسنپبک میتواند انگیزهای باشد برای اینکه شرکتهای ایرانی به سمت نوآوری، صنعتیسازی و صادرات دانش فنی حرکت کنند. اگر درست مدیریت شود، میتوانیم وابستگی به واردات را کاهش دهیم و حتی در برخی زمینهها صادرکننده شویم.
خبرنگار: جمعبندی شما از تأثیر اسنپبک بر ساختمان کشور چیست؟
زرقانی: بازگشت تحریمها مثل یک شوک عمل میکند: در کوتاهمدت افزایش قیمت و کاهش سرمایهگذاری خواهیم داشت؛ اما در بلندمدت اگر نگاه ما به سمت بومیسازی، مهندسی ارزش و حمایت از سرمایهگذاری داخلی برود، میتوانیم حتی قویتر از قبل عمل کنیم.
تیترهای پیشنهادی برای خبرگزاری:
«زرقانی: اسنپبک هزینه ساخت را افزایش میدهد اما فرصتی برای بومیسازی است>>
