ثبت سقف تاریخی جدید دلار توافقی/ فاصله با بازار آزاد به ۲۶ هزار تومان رسید

قیمت دلار توافقی در معاملات روز سه‌شنبه ۶ اسفند ۱۴۰۴ با ثبت یک رکورد جدید، به بالاترین سطح تاریخی خود رسید؛ رخدادی که از نگاه تحلیلگران می‌تواند نشانه‌ای از تغییر رویکرد سیاست‌گذار ارزی باشد. رشد قابل توجه این نرخ در کمتر از دو ماه گذشته، همزمان با آغاز به کار عبدالناصر همتی در رأس بانک مرکزی، بیانگر حرکت تدریجی به سمت کاهش فاصله نرخ‌های ارزی و نزدیک‌شدن به هدف تک‌نرخی‌شدن دلار است.

رشد ۵۵ هزار تومانی در کمتر از دو ماه

بررسی روند قیمت‌ها نشان می‌دهد در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۴ و همزمان با شروع ریاست همتی، نرخ دلار توافقی در سمت خرید ۸۳ هزار و ۲۹۷ تومان و در سمت فروش ۸۴ هزار و ۵۴ تومان بود. اکنون این ارقام به ترتیب به ۱۳۸ هزار و ۱۵۰ تومان و ۱۳۹ هزار و ۴۰۵ تومان رسیده‌اند؛ افزایشی نزدیک به ۵۵ هزار تومان معادل رشد ۶۵.۸۵ درصدی در مرکز مبادله ارز و طلا ایران.

کاهش شکاف با بازار آزاد

با وجود این جهش قیمتی، فاصله دلار توافقی با بازار آزاد – که امروز در محدوده ۱۶۵ هزار و ۴۰۰ تومان معامله می‌شود – به حدود ۲۶ هزار تومان (۱۸.۶ درصد) رسیده است. این میزان شکاف نسبت به دوره‌های گذشته کمتر بوده و از منظر برخی کارشناسان، نشانه‌ای از همگرایی تدریجی نرخ‌ها ارزیابی می‌شود.

تغییر فاز سیاست ارزی؟

تحلیلگران اقتصادی معتقدند بانک مرکزی در شرایطی که بازار آزاد ارز تحت تأثیر تنش‌های سیاسی و انتظارات تورمی قرار دارد، تلاش کرده از طریق مدیریت تدریجی نرخ توافقی و پرهیز از سرکوب دستوری قیمت‌ها، از جهش‌های ناگهانی در بازار آزاد جلوگیری کند. این رویکرد می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح ساختار ارزی و حرکت به سمت نظامی منطقی‌تر باشد.

با این حال، کارشناسان تأکید دارند فاصله فعلی همچنان معنادار است و در صورت تشدید تنش‌های سیاسی یا بروز شوک‌های بیرونی، احتمال تعمیق دوباره شکاف قیمتی وجود دارد. از این رو، تداوم سیاست‌های محتاطانه و مدیریت انتظارات تورمی، شرط اصلی موفقیت در مسیر تک‌نرخی‌شدن ارز عنوان می‌شود.

ثبت سقف تاریخی دلار توافقی را می‌توان نشانه‌ای از ورود سیاست ارزی به فاز جدید دانست؛ مسیری که در صورت همراهی با ثبات سیاسی و کنترل انتظارات، می‌تواند همگرایی نرخ‌ها را تسریع کند، هرچند تا دستیابی به تعادل پایدار، همچنان فاصله وجود دارد.