تنگه ابوقریب کجاست و چه اتفاقاتی آن‌جا افتاد؟

تنگه ابوقریب یک تنگه استراتژیک در منطقه فکه، واقع در شمال غرب خوزستان است. این تنگه یکی از مهم ترین مناطق در جبهه های جنگ تحمیلی ایران و عراق به شمار می رفته و در حوالی دشت عباس و جاده اندیمشک – دهلران قرار دارد. به طور خاص، اهمیت استراتژیک تنگه ابوقریب به گونه ای بود که در عملیات های نظامی مهمی نظیر عملیات والفجر و مقاومت های دوران دفاع مقدس نقش کلیدی ایفا کرد.

تاریخچه تنگه ابوقریب

در سال های جنگ ایران و عراق، یکی از عملیات های مهم که در این تنگه صورت گرفت، مربوط به گردان عمار از لشگر ۲۷ محمد رسول الله یا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. روایت های آن روزهای سخت حاکی از یکی از مهم ترین مقاومت های نیروهای ایرانی در مقابله با پیشروی ارتش بعث عراق است. به خصوص در روز ۲۱ تیرماه ۱۳۶۷، زمانی که نیروهای عراق به سرعت به سمت دشت عباس حمله کردند، نیروهای گردان عمار مجبور به مقابله با تجهیزات بیشتر و موج های پیاپی دشمن شدند.

روایت های مختلف نیز نشان دهنده وضعیت بحرانی نیروهای ایران در آن زمان است. شهید علی صیاد شیرازی شخصاً به منطقه آمده تا وضعیت را نظارت کند و با مشاهده عقب نشینی نیروهای ایرانی به فرمانده دستور می دهد تا نیروها به عقب بازگردند و تنگه ابوقریب از چنگ ارتش عراق خارج نشود.

در تنگه ابوقریب چه اتفاقی افتاد؟

در این روز تاریخی، پس از حمله غافلگیرانه نیروهای بعثی در حالی که کمتر کسی در ایران گمان می کرد که جنگ هنوز تمام نشده است، نیروهای گردان عمار که تازه از ماموریت بازگشته بودند به سرعت به مناطق عملیاتی فراخوانده شدند. فرماندهان لشگر ۲۷، از جمله محمد یزدی و غلامرضا صالحی، ماموریت حفاظت از تنگه راهبردی ابوقریب را برعهده گرفتند. وظیفه اصلی این بود که در مقابل هجوم عظیم ارتش عراق مقاومت کنند تا استان خوزستان سقوط نکند.

اهمیت استراتژیک تنگه ابوقریب

اهمیت این تنگه استراتژیک در جنگ تحمیلی به این دلیل بوده که اگر ارتش بعث موفق به عبور از تنگه ابوقریب می شد، بلافاصله راه به پل کرخه باز می شد و تقریباً هیچ مانعی برای تصرف دوباره استان خوزستان وجود نداشت و این می توانست فاجعه ای برای ایران باشد. با این حال، رزمندگان ایرانی به رغم شرایط بسیار ناگوار توانستند با ایثار و فداکاری بسیار جلو پیشروی عراق را بگیرند.

مقاومت بی نظیر رزمندگان ایرانی

نیروهای گردان عمار که تازه از خط بازگشته بودند و حتی برای مرخصی آماده شده بودند، به جای استراحت دوباره به میدان نبرد بازگشتند. سردار یحیی رحیم صفوی، در جلسه ای سریع به نیروهای گردان اعلام کرد که هیچ نیروی دیگری برای مقابله با هجوم عراق وجود ندارد و آن ها باید به سرعت به منطقه فکه بروند. درگیری ها به شکل شدیدی ادامه یافت و نیروهای ایرانی با کمترین امکانات و مهمات تا آخرین نفس در مقابل تجهیزات سنگین عراق ایستادند و مقاومت کردند.

نتیجه حماسه تنگه ابوقریب

با وجود تعداد کم رزمندگان در مقابل نیروهای عراق، مقاومت آن ها منجر به بقای تنگه ابوقریب در دستان نیروهای ایرانی شد و ارتش عراق مجبور به عقب نشینی گردید. این مقاومت تنها چند روز پیش از پذیرش قطعنامه ۵۹۸ توسط ایران رخ داد و به عنوان آخرین عملیات بزرگ نیروهای ایرانی در جنگ ثبت شد.

عملیات تنگه ابوقریب در ویکی پدیا

برای اطلاع بیشتر درباره این عملیات می توانید به مقاله ویکی پدیا درباره عملیات تنگه ابوقریب مراجعه کنید. در این مقاله جزئیات دقیق تری از تاریخچه، فرماندهان و نتایج این عملیات ذکر شده است.

لیست شهدای تنگه ابوقریب

در عملیات تنگه ابوقریب بیش از پنجاه شهید جان خود را از دست دادند. لیست دقیق شهدای این عملیات در مراکز فرهنگی و بنیاد شهید معتبر موجود است و همچنین برخی از این اسامی در یادبودهای مختلف در شهرستان دهلران و موزه های جنگ در سراسر ایران ثبت شده اند.

تنگه ابوقریب در جنگ تحمیلی

بدون شک تنگه ابوقریب یکی از نقاط کلیدی دفاع ایران در جنگ تحمیلی به شمار می رود. این منطقه طی دوران جنگ بارها شاهد درگیری های شدید بین نیروهای ایرانی و ارتش بعثی بود. اهمیت و سرنوشت ساز بودن این منطقه همه گواهی بر آن دارند که نیروهای بسیجی و سپاه پاسداران نقش بزرگی در دفاع از این نقطه استراتژیک ایفا کردند.

شهید حسن در تنگه ابوقریب

یکی از شهدای شاخصی که در عملیات تنگه ابوقریب حضور داشت، شهید حسن بود. نام این شهید و خاطرات مربوط به او در بسیاری از کتاب ها و منابع مربوط به دفاع مقدس ذکر شده است و به عنوان یکی از قهرمانان این عملیات به یاد مانده است.

تنگه ابوقریب دهلران

تنگه ابوقریب در منطقه دهلران استان ایلام، یکی از مهم ترین مناطق گردشگری جنگی ایران به شمار می رود. سالانه تعداد زیادی از مردم ایران و گردشگران به این منطقه می روند تا از یادگارهای دفاع مقدس دیدن کنند و یاد شهدای این نبرد را گرامی دارند.