صندوقهای نقره منفی شدند/ پشت پرده افت صندوقهای نقره چیست؟
صندوقهای سرمایهگذاری مبتنی بر نقره در حالی نخستین هفته اسفند ۱۴۰۴ را پشت سر گذاشتند که همزمانی دو عامل مهم، یعنی نوسان بازارهای جهانی فلزات گرانبها و اصلاح قیمتی در بازار داخل، فضایی محتاطانه را بر معاملات این ابزارها حاکم کرد. بررسی دادههای معاملاتی نشان میدهد بازدهی همه صندوقهای نقره در این هفته منفی ثبت شده؛ رخدادی که بیش از آنکه ناشی از افت بهای جهانی این فلز باشد، به تخلیه تدریجی حباب قیمتی و نزدیک شدن قیمتها به ارزش ذاتی بازمیگردد.
به گزارش دیدبان اقتصاد صندوقهای نقره در سال جاری به یکی از مسیرهای محبوب سرمایهگذاری غیرمستقیم در بازار فلزات گرانبها تبدیل شدهاند. ساختار این صندوقها بر پایه گواهی سپرده کالایی و ابزارهای مالی مبتنی بر نقره شکل گرفته و سرمایهگذاران بدون نیاز به خرید و نگهداری فیزیکی، میتوانند از نوسانات این فلز بهرهمند شوند. همین ویژگی سبب شده هر تغییر در قیمت جهانی نقره به سرعت در خالص ارزش داراییهای این صندوقها منعکس شود. این ابزارها در بازار سرمایه ایران با دامنه نوسان ۱۰ درصدی معامله میشوند و همین موضوع گاهی شدت واکنش قیمتی آنها را افزایش میدهد.
در هفته نخست اسفند، روند بهای جهانی نقره در بازارهای بینالمللی صعودی بود و این فلز در معاملات جهانی تا محدوده ۹۰ دلار پیشروی کرد. در بازارهای جهانی، نقره تحت تاثیر سیاستهای پولی فدرال رزرو آمریکا، نوسان شاخص دلار و افزایش تقاضای صنعتی در بخشهایی مانند انرژیهای تجدیدپذیر و صنایع الکترونیک با حمایت نسبی روبهرو بوده است. گزارشهای بینالمللی نیز نشان میدهد تقاضای صنعتی نقره در سالهای اخیر سهم پررنگتری در تعیین قیمت این فلز پیدا کرده و همین موضوع آن را از صرف یک دارایی سرمایهای به یک کالای استراتژیک صنعتی نیز تبدیل کرده است.
با وجود این فضای حمایتی در بازار جهانی، صندوقهای نقره در بورس تهران عملکردی منفی به ثبت رساندند. علت اصلی این واگرایی را باید در اصلاح فاصله قیمتی میان قیمت تابلو و ارزش خالص داراییها جستوجو کرد. در هفتههای گذشته، برخی از این صندوقها با حباب مثبت قابل توجهی معامله میشدند و قیمت بازار آنها بالاتر از NAV قرار داشت. اکنون با کاهش هیجان خرید و افزایش عرضه، این فاصله در حال کوچک شدن است و همین همگرایی باعث ثبت بازدهی هفتگی منفی شده است؛ رخدادی که در واقع میتواند به معنای بازگشت تدریجی قیمتها به سطح تعادلی تلقی شود.
بررسی عملکرد صندوقها نشان میدهد دامنه افت بازدهی میان آنها متفاوت بوده است. صندوق «نقران» کمترین کاهش هفتگی را تجربه کرد و بازدهی آن منفی ۱.۵۹ درصد ثبت شد. در مقابل، «نقرابی» با افت ۷.۹۴ درصدی بیشترین کاهش ارزش را در میان صندوقهای همگروه داشت. «سیلور» نیز با کاهش ۳.۹۲ درصدی و «سیمین» با افت ۵.۶۶ درصدی در میانه این طیف قرار گرفتند. این تفاوت عملکرد تا حد زیادی به میزان حباب قبلی، ترکیب داراییها و رفتار معاملهگران در هر نماد بازمیگردد.
بررسی وضعیت حباب قیمتی تصویر دقیقتری از شرایط ارائه میدهد. «نقران» همچنان با حباب مثبت ۰.۹۱ درصدی در بالاترین سطح فاصله مثبت نسبت به NAV قرار دارد و پس از آن «سیلور» با ۰.۴۵ درصد و «نقرابی» با ۰.۳۵ درصد دیده میشوند. در مقابل، «سیمین» با حباب منفی ۰.۵۸ درصدی تنها صندوقی است که قیمت بازار آن پایینتر از ارزش ذاتی معامله میشود. این تفاوتها نشان میدهد نگاه معاملهگران به هر صندوق یکسان نیست و درجه احتیاط در برخی نمادها بیشتر است.
کوچک شدن حباب قیمتی در صندوقهای نقره را میتوان از زاویهای دیگر نیز تحلیل کرد. زمانی که فاصله قیمت بازار با ارزش ذاتی کاهش مییابد، ریسک ورود سرمایهگذاران در سطوح فعلی منطقیتر ارزیابی میشود. به بیان دیگر، اصلاح اخیر میتواند بخشی از هیجان انباشته هفتههای قبل را تخلیه کرده و زمینه را برای معاملات متعادلتر فراهم کند. در صورتی که روند جهانی نقره تحت تاثیر سیاستهای پولی آمریکا و تقاضای صنعتی همچنان مثبت باقی بماند، این همگرایی میتواند در هفتههای آینده به بازسازی تدریجی بازدهی صندوقها منجر شود.
در مجموع، کارنامه هفته اول اسفند برای صندوقهای نقره هرچند با ثبت بازدهی منفی بسته شد، اما بررسی عمیقتر دادهها نشان میدهد این افت بیش از آنکه سیگنال ضعف بنیادی باشد، حاصل اصلاح قیمتی و کاهش حباب است. اکنون بازار این ابزارها در نقطهای قرار گرفته که میان اصلاح و فرصت در نوسان است؛ وضعیتی که میتواند برای سرمایهگذاران میانمدت و بلندمدت، در صورت ثبات متغیرهای جهانی و داخلی، به بستری برای تصمیمگیری دقیقتر تبدیل شود.
