رواق دارالذکر حرم امام رضا(ع) کجاست؟ روایت مدرسهای که آرامگاه رهبر شهید شد
رواق دارالذکر حرم مطهر رضوی که امروز به عنوان محل تدفین رهبر شهید انقلاب اسلامی شناخته میشود، پیشینهای متفاوت دارد. این مکان که در ابتدا قرار بود به عنوان مدرسه علمیه ساخته شود، پس از تغییر کاربری به یکی از رواقهای حرم امام رضا(ع) تبدیل شد و اکنون در جوار بارگاه ثامنالحجج(ع) قرار گرفته است.
به گزارش دیدبان اقتصاد رواق دارالذکر حرم مطهر امام رضا(ع) یکی از بناهای نسبتاً جدید این مجموعه مقدس است که تاریخچه آن به طرح ساخت مدرسهای در دوره قاجار بازمیگردد. بنایی که قرار بود محل حضور طلاب و اساتید باشد اما در نهایت به یکی از رواقهای حرم رضوی تبدیل شد.
ماجرای شکلگیری این بنا به سال ۱۳۳۸ قمری بازمیگردد. در آن زمان علینقی میرزا رکنالدوله، فرزند فتحعلیشاه قاجار و والی خراسان، پس از پایان ساخت صحن نو که امروز با نام صحن آزادی شناخته میشود، دستور ساخت مدرسهای را در بخش بلااستفادهای از پشت زاویه غربی این صحن صادر کرد.
ساخت این مدرسه پس از عزل رکنالدوله ادامه پیدا کرد و به پایان رسید، اما با تغییر مدیریت آستان قدس رضوی، استفاده از آن با مخالفتهایی روبهرو شد. دلیل این مخالفت، قرار گرفتن بنا در زمینهای وقفی آستان قدس رضوی عنوان شد و در نتیجه طلاب و استادان امکان استفاده از آن را پیدا نکردند.
پس از آن، حجرههای این مدرسه مدتی به عنوان کشیکخانه خدام مورد استفاده قرار گرفت. همچنین پس از انتقال کتابخانه آستان قدس رضوی از ضلع جنوب شرقی ایوان نادری، بخش فوقانی این بنا به مخزن کتابخانه اختصاص یافت.
با توجه به موقعیت این ساختمان در نزدیکی روضه منوره و مسیر تشرف زائران، سپهبد امیرعزیزی، نایبالتولیه وقت آستان قدس رضوی، تصمیم گرفت این مجموعه به رواق تبدیل شود. در همین راستا بخش آسایشگاه خدام به رواق دارالعزه و حیاط مدرسه به رواق دارالذکر تبدیل شد.
در سالهای ۱۳۴۲ و ۱۳۴۳، با انجام تغییرات عمرانی، سقف بنا با تیرآهن پوشانده شد، دیوارها کاشیکاری شدند و فضای آن به شکل یک رواق سرپوشیده درآمد.
رواق دارالذکر در جنوب شرقی روضه منوره قرار دارد و حدود ۲۱۶ مترمربع مساحت دارد. این رواق از شرق به حجرههای صحن آزادی و کفشداری، از شمال به دارالسرور، از غرب به دارالعزه و از جنوب به دارالزهد راه دارد.
فضای داخلی این رواق با کاشیکاریهایی در رنگهای لاجوردی، سبز، زرد و قهوهای تزئین شده است. همچنین کتیبههایی شامل آیات قرآن کریم و احادیث امام رضا(ع) در بخشهای مختلف آن به چشم میخورد. سقف رواق نیز با گچبری و آیینهکاری مزین شده و در بخش مرکزی آن صلوات خاصه امام رضا(ع) با خط نسخ به صورت دایرهای نقش بسته است.
حجرههای طبقات بالا و پایین این رواق اکنون محل استقرار برخی دفاتر حرم مطهر رضوی است و این مکان در مسیر تشرف زائران مرد به ضریح مطهر قرار دارد.
پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای، پس از برگزاری آیین تشییع و اقامه نماز در حرم مطهر امام رضا(ع)، در رواق دارالذکر آرام گرفت.
با اعلام محل تدفین، این رواق به محل حضور زائران و دوستداران برای قرائت فاتحه، زیارت و ادای احترام تبدیل شد. آیتالله خامنهای که دوران کودکی و سالهای جوانی خود را در مشهد مقدس گذرانده بود، اکنون در جوار بارگاه امام رضا(ع) آرام گرفته است.
رواق دارالذکر از این پس علاوه بر جایگاه تاریخی خود در مجموعه حرم مطهر رضوی، به عنوان محل آرامگاه رهبر شهید انقلاب اسلامی شناخته خواهد شد و مقصد زائرانی خواهد بود که برای زیارت و ادای احترام به این مکان مراجعه میکنند.
