سقفشکنی تاریخی گازوئیل در آمریکا؛ سوخت دیزل از مرز ۶.۲۰ دلار گذشت
به گزارش دیدبان اقتصاد ، بر اساس دادههای انجمن اتومبیل آمریکا (AAA)، میانگین قیمت خردهفروشی هر گالن گازوئیل در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ به ۶.۲۰۴ دلار رسید؛ رقمی که زنگ خطر را برای بخش حملونقل، کشاورزی و چشمانداز تورمی این کشور به صدا درآورده است.
جزئیات آماری: اختلاف در تحلیلها
اگرچه عبور از مرز ۶ دلار در هر گالن، یک واقعیت آماری غیرقابلانکار است، اما برای درک دقیقتر بازار باید میان شاخصها تفکیک قائل شد. رقم ۶.۲۰۴ دلار نشاندهنده میانگین روزانه گزارش شده توسط AAA است، در حالی که میانگین هفتگی رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) برای هفته منتهی به ۷ سپتامبر، حدود ۵.۹۶۷ دلار اعلام شده است. با این وجود، روند صعودی قیمتها در هر دو شاخص کاملاً محسوس است. بر اساس آمارهای موجود، قیمت روزانه گازوئیل طی یک سال گذشته رشدی در حدود ۶۸ درصد را تجربه کرده است که نشاندهنده شتاب بیسابقه این سوخت در مسیر صعودی است.
ریشههای بحران: از درگیریهای منطقهای تا کمبود ذخایر
رکوردشکنی قیمت گازوئیل صرفاً ناشی از رشد بهای نفت خام نیست؛ بلکه بازار فرآوردههای میانتقطیر، بهویژه گازوئیل، با فشار عرضه شدید مواجه است. تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه و اختلال در امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز، به همراه حملات به زیرساختهای نفتی روسیه، عرضه جهانی را به شدت تحتالشعاع قرار داده است. در داخل آمریکا نیز وضعیت ذخایر گازوئیل نگرانکننده گزارش میشود؛ بهطوری که موجودی این سوخت حدود ۱۳ درصد پایینتر از میانگین پنجساله است. همچنین افزایش حاشیه سود پالایشگاهها (Crack Spread) مزید بر علت شده تا قیمت نهایی دیزل، سریعتر و شدیدتر از سایر سوختها افزایش یابد.
پیامدهای اقتصادی: تورم در کمین سفرهها
اهمیت این جهش قیمتی، فراتر از هزینههای سوختگیری است. از آنجایی که دیزل سوخت اصلی ناوگان حملونقل جادهای، ماشینآلات کشاورزی و صنایع تولیدی در آمریکا است، افزایش قیمت آن به مثابه یک «شوک تورمی» عمل میکند. با بالا رفتن هزینههای سوخت، نرخ کرایه حمل کالا و هزینههای نهادههای کشاورزی افزایش مییابد؛ فرآیندی که در نهایت به افزایش قیمت تمامشده کالاها و مواد غذایی در قفسه فروشگاهها منجر خواهد شد.
پیشتازی دیزل در گرانی
مقایسه عملکرد بازار سوخت نشان میدهد که بحران فعلی بیش از آنکه عمومی باشد، متوجه بخش دیزل است. در حالی که میانگین قیمت بنزین معمولی در هفته منتهی به ۷ سپتامبر نسبت به سال گذشته حدود ۹۶ سنت افزایش داشته، قیمت گازوئیل در همین بازه زمانی با افزایشی بیش از ۲.۲۰ دلار روبرو بوده است. این اختلاف معنادار، گویای آن است که «گازوئیل» در حال حاضر آسیبپذیرترین نقطه در بازار انرژی ایالات متحده است.
