پیشبینی منفی بورس و تبعات مکانیسم ماشه بر سودآوری شرکتهای صادر کننده
دو کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تبعات فعالسازی مکانیسم ماشه بر فروش و سودآوری شرکت های صادراتی در گفت و گو با دنیای اقتصاد، چشمانداز کلی بورس را همچنان منفی پیشبینی کردند.
هاتف شاملو: بازار سرمایه هفته اخیر همچنان تحتتاثیر کمبود نقدینگی و ریسکگریزی سرمایهگذاران نوسان کرد. در این میان سرمایه گذاران به دلیل نگرانیهای ناشی از ریسکهای سیستماتیک تمایلی به سرمایهگذاری مطلوب در این بازار نشان نمیدهند. از سوی دیگر کمبود انرژی به یکی از بزرگترین چالشهای پیش روی شرکتهای بورسی تبدیل شده است.
این عوامل دستبهدست هم دادند تا اعتماد سرمایهگذاران به بازار کاهش یابد و حجم معاملات بهشدت افت کند. هفته گذشته به دلیل تعطیلی یکشنبه، تقویم معاملاتی بازار تغییر کرد.
بازارها هفته اخیر بیش از گذشته به اخبار مذاکراتی واکنش نشان دادند. بهطوریکه مذاکرات اخیر در سطح معاونان وزارت خارجه سهشنبه به نتیجه ملموسی منجر نشد. فعالسازی مکانیسم ماشه نهتنها تحریمهای آمریکا بلکه محدودیت هایی از سوی سایر کشورها را نیز به دنبال خواهد داشت.
این امر مشکلات شرکتهای صادراتی را تشدید میکند. برخی شرکتها محصولات را با تخفیفهای قابلتوجه (تا ۲۵ درصد) از طریق واسطه ها به فروش میرسانند اما با تشدید تحریمها، حتی این واسطهها نیز ممکن است از همکاری با شرکتهای ایرانی خودداری کنند. این موضوع به کاهش فروش، درآمد و سودآوری شرکتها منجر شده و نسبت P/E را تغییر خواهد داد که عاملی برای کاهش جذابیت سرمایهگذاری در بورس محسوب میشود.
از منظر تکنیکال، شاخص بورس به محدوده ۲.۴۵۰ میلیون واحدی واکنش نشان داد و پس از افت تا این سطح بطور موقت تا نزدیکی ۲.۵ میلیون واحد بازگشت. با این حال این سطح نتوانست به عنوان حمایت پایدار عمل کند و شاخص مجدد به پایینتر از ۲.۴۵۰ میلیون واحد ریزش کرد.
به نظر میرسد در صورت از دست رفتن محدودههای فعلی، شاخص ممکن است اصلاح قیمتی را ادامه دهد. صندوقهای سرمایهگذاری بویژه صندوقهای طلا نیز تحت تاثیر شرایط بازار قرار دارند. با تغییرات نرخ ارز و اونس جهانی طلا، ارزش داراییهای این صندوقها افزایش یافته و در اواخر هفته رشد قیمت واحدهای آنها رخ داد.
با این حال، مدیران این صندوقها با صدور واحدهای جدید زمان صف خرید به دنبال افزایش کارمزد بودند که این موضوع مانع از رشد پایدار قیمت واحدها میشود. در صنایع بورسی، بخشهایی مانند مواد غذایی، زراعت و دارو به دلیل وابستگی کمتر به انرژی و صادرات، مقاومت بیشتری در برابر ریسکهای موجود خواهند داشت.
صنعت سیمان نیز به دلیل فروش داخلی در بورس کالا، همچنان از ثبات نسبی برخوردار است. با این حال، صنایعی مانند پتروشیمی، فلزات و معادن که مزیت رقابتی آنها در صادرات است با چالشهای بیشتری مواجه خواهند شد. افزایش نرخ خوراک این صنایع و اختلاف قابلتوجه بین دلار توافقی(حدود ۷۰ هزار تومان) و دلار بازار آزاد نیز فشار مضاعفی بر سودآوری آنها وارد کرده است.
بدون تزریق نقدینگی قابل توجه (حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار میلیارد تومان) از سوی دولت یا کاهش ریسکهای سیستماتیک، مانند لغو تحریمها یا بهبود روابط بینالمللی، بورس در مسیر نزولی باقی خواهد ماند. اگرچه بازگشتهای موقت در سطوح حمایتی مانند ۲.۳ یا ۲.۲۵۰ میلیون واحدی ممکن است رخ دهد اما چشمانداز کلی همچنان منفی پیشبینی میشود.
در این شرایط، متولیان بازار با محدودیتهای جدی مواجه هستند. تلاشهای اولیه برای حمایت از بازار با تزریق ۳۳ بجای ۱۲۳ هزار میلیارد تومان وعده داده شده، نتوانست مانع از تشدید فشار فروش شود. برخی تغییرات مقطعی، مانند اصلاح حجم مبنا یا دامنه نوسان، ممکن است اثرات کوتاهمدتی داشته باشد اما بعید است بدون تغییر اساسی در شرایط، بورس از این وضعیت خارج شود.
ایمان رئیسی: بازار سرمایه هفتههای اخیر شاهد نوسانات قابل توجهی بود. شاخص بورس روزهای گذشته در محدوده ۲.۴ تا ۲.۵۲۰ میلیون واحدی در حال نوسان بود و همچنان نتوانسته از این بازه خارج شود. با این وجود محدوده ۲.۲۵۰ میلیون واحدی سطح حمایتی کلیدی محسوب میشود که در صورت افزایش فشارها میتواند به عنوان کف محکم عمل کند.
با این حال بازار هنوز به این سطح نرسیده است. یکی از موضوعات اثرگذار روزهای اخیر عملکرد صندوقهای اهرمی بود. این صندوقها که برای سرمایهگذاری غیرمستقیم طراحی شدهاند، اکنون به عنوان یکی از عوامل تاثیرگذار در جهتگیری بازار شناخته میشوند. در هفتههای گذشته، منفی شدن این صندوقها و فشار فروش ناشی از ابطال واحدهای سرمایهگذاری، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرد.
این موضوع بویژه در سهام شرکتهای بزرگ و شاخصساز که بخش عمدهای از پرتفوی این صندوقها را تشکیل میدهند، مشهود بود. با این حال حمایتهایی که به تازگی از این صندوقها صورت گرفته، منجر به متعادل یا حتی مثبت شدن برخی از آنها و حتی تشکیل صف خرید شد. از سوی دیگر، بحث فعال شدن مکانیسم ماشه، اگرچه در گذشته نیز وجود داشت اما از نظر روانی بر بازار اثرگذار بود.
این فشارها باعث شده صندوقهای طلا بویژه در بخش سکه، روند بهتری نسبت به بازار سرمایه داشته باشند. بسیاری از سرمایهگذاران حقیقی که از سال ۹۹ تجربه بازدهی بالای صندوقهای طلا را دیدهاند به سمت این صندوقها سوق پیدا کردند تا از بازدهی آنها عقب نمانند. در مقابل، حقوقیها در برخی سهام به عنوان خریداران اصلی عمل کردند.
تورم موجود و افزایش هزینههای تحمیلی به شرکتها، تولید و سودآوری آنها را تحت فشار قرار داده است. این فشارها به بخش خصوصی نیز منتقل شده و میتواند بر وضعیت اشتغال اثر منفی بگذارد. ناترازیهای اقتصادی نه تنها در صنایع بلکه در زندگی روزمره مردم نیز قابل لمس است. به نظر میرسد تنها اخبار مثبت و تحولات اقتصادی میتوانند روند صعودی فعلی در صندوقهای کالایی بویژه صندوقهای طلا را تقویت کنند. این صندوقها به عنوان گزینهای جذاب برای سرمایهگذاری محسوب میشوند.
