هزینههای نجومی در مسیر انتقال انرژی
به گزارش دیدبان اقتصاد، در پسِ این اعداد نجومی، یک حقیقت استراتژیک نهفته است: ۱۵ درصد از ناوگان جهانی نفتکشها، گرفتارِ عملیاتهای اضطراری در نزدیکی عمان شدهاند؛ اتفاقی که عملاً بخشی از ظرفیت حملونقل جهان را از دسترس خارج کرده و امنیتِ زنجیره تأمینِ پالایشگاههای آسیایی را به گروگان گرفته است.
چرا نفتکشها به عمان پناه بردهاند؟
تحلیلهای میدانی نشان میدهد که جنگ و ناامنی، الگوهای سنتی حملونقل انرژی را تغییر داده است. با افزایش ریسک در تنگه هرمز، بسیاری از محمولهها بهجای مسیر مستقیم، به سمت عملیات «انتقال کشتیبهکشتی» (STS) در دریای عمان هدایت میشوند. دادههای «کپلر» حکایت از آن دارد که حجم انتقال نفت در این منطقه تنها در عرض یک ماه از ۱.۴ میلیون به ۲.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است.
این «راهکار اضطراری» هزینه سنگینی برای اقتصاد جهانی دارد. نفتکشهای غولپیکر (VLCC) که باید در حال جابهجاییِ مداومِ محمولهها باشند، اکنون بخش زیادی از زمان خود را صرفِ عملیاتهای انتظار، پهلوگیری و انتقال محموله میکنند. این اتلافِ ظرفیت، موجبِ کاهش شدید تعداد کشتیهای فعال در بازار شده و به تبع آن، قیمت اجاره را به سقفهای تاریخی رسانده است.
دومینوی هزینهها در پالایشگاههای آسیا
این رشد افسارگسیخته قیمتها، اگرچه لزوماً به معنای گرانی «نفت خام» نیست، اما بهای نهایی رسیدن نفت به پالایشگاهها را بهشدت افزایش داده است. پالایشگاههای آسیایی که حالا با کاهش عرضه از خاورمیانه مواجه شدهاند، ناچارند به سراغ خرید از برزیل، گویان و آفریقای غربی بروند. این مسیرهای طولانیتر (۳۰ تا ۴۰ روزه) نه تنها مصرف سوخت کشتیها را بالا میبرد، بلکه تقاضا برای نفتکش را دوچندان کرده است؛ چرخهای که هرچه بیشتر میچرخد، هزینههای حملونقل و تورمِ ناشی از آن را در بازارهای جهانی انرژی عمیقتر میکند.
اکنون فعالان بازار نفت با نگرانی نظارهگر این روند هستند؛ زیرا با ادامه وضعیت موجود، تداومِ حضورِ ۱۵ درصدی ناوگانِ جهانی در سواحل عمان، میتواند به یکی از جدیترین چالشهای لجستیکی برای اقتصادهای بزرگِ مصرفکننده نفت در آسیا تبدیل شود.
