احکام حقوقی و متناسب سازی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی ۱۴۰۵ منتشر شد
انتشار احکام حقوقی جدید بازنشستگان و مستمریبگیران تأمین اجتماعی بخش زیادی از ابهامها درباره افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ متناسبسازی، مزایای جانبی، کمکهزینهها و نحوه ثبت اعتراض دوباره مورد توجه قرار گرفته است. بازنشستگان حالا میخواهند بدانند افزایش مستمری آنها چگونه محاسبه شده، چرا برخی مبالغ مثل «حفظ قدرت خرید» در حکم جدید دیده نمیشود و برای دریافت فیش یا ثبت اعتراض باید از چه مسیری اقدام کنند.
به گزارش دیدبان اقتصاد افزایش مستمری بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ بر اساس مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی، مصوبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار و توافق با کانون عالی بازنشستگان انجام شده است. بر این مبنا، مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش یافته و رقم مستمری آنان به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسیده است. برای سایر سطوح نیز افزایش ۴۵ درصدی بهعلاوه مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار تومان اعمال شده است.
در بخش متناسبسازی، سال ۱۴۰۵ آخرین مرحله اجرای قانون برنامه هفتم محسوب میشود. پیش از این، ۴۰ درصد متناسبسازی در سال ۱۴۰۳ و ۳۰ درصد آن در سال ۱۴۰۴ اجرا شده بود و امسال نیز ۳۰ درصد باقیمانده اجرا میشود. هدف این است که نسبت مستمری فرد به حداقل دستمزد، تا حد مشخصی نسبت به زمان برقراری مستمری حفظ شود. بنابراین متناسبسازی مبلغی یکسان برای همه بازنشستگان نیست و بر اساس سابقه بیمهپردازی، مبلغ مستمری زمان بازنشستگی و نسبت آن به حداقل دستمزد همان سال محاسبه میشود.
یکی از پرسشهای پرتکرار بازنشستگان، حذف مبلغ «حفظ قدرت خرید» است. این مبلغ در سال ۱۴۰۳ بر اساس قانون بودجه همان سال پرداخت میشد و برای حمایت از حداقلبگیران و افرادی بود که متناسبسازی آنها کمتر از رقم مشخصی میشد. اما در قانون بودجه ۱۴۰۵ مجوز جدیدی برای ادامه این پرداخت پیشبینی نشده است. به همین دلیل تأمین اجتماعی اعلام کرده امکان پرداخت آن در سال جاری وجود ندارد. دولت نیز بخشی از حمایت معیشتی خود را از مسیر کالابرگ و پرداخت یک میلیون تومان به ازای هر نفر دنبال میکند.
کمکهزینه مسکن و کمک به تأمین معیشت حذف نشدهاند اما افزایش هم پیدا نکردهاند. طبق توضیحات منتشرشده، کمکهزینه مسکن ماهانه ۲۷۰ هزار تومان و کمک به تأمین معیشت ماهانه ۶۰۰ هزار تومان به مشمولان پرداخت میشود. علت افزایش نیافتن مزایای جانبی، محدودیت منابع عنوان شده است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده اولویت امسال، افزایش مستمریها مطابق مصوبه شورای عالی کار و تکمیل متناسبسازی بوده و به همین دلیل مزایای جانبی در سطح سال گذشته باقی مانده است.
در مورد عائلهمندی و حق اولاد نیز تفاوت میان بازنشستگان دولتی و غیردولتی توضیح داده شده است. بازنشستگان دولتی کسانی هستند که در دوران بیمهپردازی در دستگاههای اجرایی و نهادهای دولتی مشغول بودهاند و مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری محسوب میشوند. بازنشستگان غیردولتی نیز افرادی هستند که در کارگاههای غیردولتی و بر اساس قانون کار بیمهپردازی کردهاند. برای بازنشستگان و ازکارافتادگان غیردولتی و فرزندان بازمانده مشمول غیردولتی، کمکهزینه اولاد به ازای هر فرزند ۱۷ میلیون و ۱۹۳ هزار و ۷۶۵ ریال اعلام شده است. برای گروه دولتی، این رقم با افزایش ۲۰ درصدی، ۲۰ میلیون و ۶۳۲ هزار و ۵۱۸ ریال تعیین شده است.
درباره کمک معیشت مستمریبگیران دولتی نیز اعلام شده که این مبلغ برای همه یکسان نیست. اگر مستمریبگیر دولتی عائلهمندی دریافت کند، کمک معیشت او یک میلیون و ۷۹۸ هزار و ۶۲۵ ریال خواهد بود. اما اگر همسر نداشته باشد و مشمول عائلهمندی نباشد، مبلغ ۶ میلیون ریال برای او در نظر گرفته میشود. علت این تفاوت، افزایش جداگانه عائلهمندی و اولاد برای گروه دولتی و تلاش برای جلوگیری از اختلاف غیرمتعارف در مجموع دریافتیها عنوان شده است.
در احکام جدید تأکید شده که حداقلبگیران مشمول متناسبسازی نیستند. متناسبسازی برای افرادی اجرا میشود که در سایر سطوح قرار دارند و مبلغ آن برای هر فرد متفاوت است. همچنین افزایش سالانه مستمری و متناسبسازی دو موضوع جداگانه هستند؛ یعنی ابتدا افزایش سالانه اعمال میشود و سپس اگر فرد مشمول متناسبسازی باشد، مبلغ مربوط به آن نیز به مستمری اضافه خواهد شد.
یکی دیگر از نکات مهم این است که اجرای گام سوم، به معنای پایان تکلیف قانونی متناسبسازی در برنامه هفتم است. طبق برنامه پیشبینیشده، این روند در سه مرحله ۴۰ درصد، ۳۰ درصد و ۳۰ درصد انجام شده و با اجرای مرحله سوم در سال ۱۴۰۵، متناسبسازی کامل میشود.
تأمین اجتماعی درباره تفاوت افزایش دریافتی افراد نیز توضیح داده که مبلغ نهایی فقط به درصد افزایش حقوق مربوط نیست. عواملی مانند حداقلبگیر یا سایر سطوح بودن، مبلغ مستمری قبلی، میزان متناسبسازی و برخورداری از مزایا در رقم نهایی اثر دارد. به همین دلیل ممکن است دو بازنشسته افزایش ریالی متفاوتی داشته باشند، اما محاسبه برای افراد با شرایط مشابه بر اساس فرمول واحد انجام میشود.
اگر بازنشستهای نسبت به حکم جدید یا نحوه محاسبه مستمری خود اعتراض داشته باشد، نیازی به مراجعه حضوری به شعبه ندارد. اعتراض باید از طریق پورتال مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان به نشانی ۱۴۲۰ دات تأمین ثبت شود. پس از ثبت درخواست، کد پیگیری پیامکی ارسال میشود و فرد میتواند روند رسیدگی را دنبال کند. همچنین شماره تلفن ۱۴۲۰ از سراسر کشور و بدون پیششماره برای راهنمایی بازنشستگان فعال است.
برای دریافت فیش و حکم حقوقی نیز مراجعه حضوری لازم نیست. بازنشستگان و مستمریبگیران میتوانند از طریق اپلیکیشن «تأمین من» یا سامانه خدمات غیرحضوری سازمان، نسخه معتبر فیش و حکم حقوقی خود را مشاهده، دریافت و چاپ کنند. علاوه بر این، ابزار محاسبه آنلاین در سامانه خدمات غیرحضوری فعال شده تا افراد بتوانند جزئیات مستمری و متناسبسازی خود را دقیقتر بررسی کنند.
