هشدار درباره حباب هوش مصنوعی/ اقتصاد آمریکا چقدر به این فناوری وابسته است؟

مدیران ارشد برخی از بزرگ‌ترین آزمایشگاه‌های هوش مصنوعی در آمریکا درباره سرعت توسعه این فناوری و ضرورت ایجاد سازوکارهای ایمنی و نظارتی بیشتر هشدار داده‌اند. هم‌زمان، وابستگی بازار سرمایه و رشد اقتصادی آمریکا به سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی، نگرانی‌هایی درباره احتمال شکل‌گیری حباب در این بخش ایجاد کرده است. برآوردها نشان می‌دهد هزینه‌کردهای مرتبط با هوش مصنوعی سهم قابل‌توجهی از رشد تولید ناخالص داخلی آمریکا را به خود اختصاص داده است. افزایش هزینه ساخت مراکز داده و نیاز شرکت‌های بزرگ فناوری به منابع مالی بیشتر نیز از دیگر چالش‌های این روند عنوان شده است.

به گزارش دیدبان اقتصاد، از زمان عرضه عمومی ChatGPT در اواخر سال ۲۰۲۲، حدود ۳۳ تریلیون دلار به ارزش بازار شاخص S&P ۵۰۰ اضافه شده که بخش قابل‌توجهی از آن به شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی و زنجیره مرتبط با این فناوری اختصاص داشته است. این زنجیره علاوه بر شرکت‌های فناوری، سازندگان تراشه، تجهیزات شبکه، تأمین‌کنندگان برق و سیستم‌های خنک‌کننده مراکز داده را نیز دربر می‌گیرد.

سرمایه‌گذاری سنگین برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در برخی مناطق آمریکا با مخالفت‌های محلی مواجه شده است. از سوی دیگر، رقابت مدل‌های ارزان‌قیمت چینی، افزایش نرخ بهره و ابهام درباره زمان بازگشت سرمایه پروژه‌های بزرگ، فشار بیشتری بر این صنعت وارد کرده است.

در همین شرایط، داریو آمودی مدیرعامل آنتروپیک بر ضرورت اختصاص زمان بیشتر برای ایجاد تدابیر امنیتی و نظارتی تأکید کرده است. سم آلتمن مدیرعامل OpenAI و ایلان ماسک نیز از این دیدگاه حمایت کرده‌اند. با این حال، رقابت شدید شرکت‌ها در حوزه هوش مصنوعی، اجرای چنین رویکردی را با ابهام مواجه کرده است.

تحولات اخیر بر بازار سهام نیز اثر گذاشته است. شاخص نیمه‌هادی فیلادلفیا پس از رشد قابل‌توجه از ابتدای سال، حدود ۱۹ درصد از بالاترین سطح خود فاصله گرفته است. تحلیلگران بازار معتقدند کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی می‌تواند هزینه‌های سرمایه‌ای شرکت‌ها را کاهش دهد و بر انتظارات مربوط به سودآوری بازار اثر بگذارد.

یکی دیگر از نگرانی‌ها به نحوه تأمین مالی پروژه‌های هوش مصنوعی مربوط می‌شود. شرکت‌های بزرگی مانند آلفابت، آمازون، مایکروسافت و متا در سال‌های گذشته بخش زیادی از هزینه‌های توسعه خود را از محل سود انباشته و نقدینگی تأمین کرده‌اند، اما با افزایش ابعاد پروژه‌ها، نیاز آنها به منابع مالی جدید بیشتر شده است.

برآوردها نشان می‌دهد مجموع هزینه‌های سرمایه‌ای این چهار شرکت تا سال ۲۰۲۷ از یک تریلیون دلار عبور خواهد کرد. هم‌زمان، افزایش هزینه استقراض می‌تواند فشار مالی بیشتری بر این شرکت‌ها وارد کند.

تمرکز رشد بازار سهام در تعداد محدودی از شرکت‌ها نیز یکی دیگر از نشانه‌های مورد توجه سرمایه‌گذاران است. از زمان عرضه ChatGPT، بخش بزرگی از رشد شاخص S&P ۵۰۰ از سوی تعداد محدودی از شرکت‌ها رقم خورده که بسیاری از آنها به صنعت هوش مصنوعی وابسته هستند.

با وجود این نگرانی‌ها، بخشی از فعالان بازار همچنان نسبت به آینده هوش مصنوعی خوش‌بین هستند و معتقدند توان مالی شرکت‌های بزرگ فناوری همچنان امکان ادامه سرمایه‌گذاری در این حوزه را فراهم می‌کند. در مقابل، افزایش هزینه زیرساخت‌ها و تردید درباره بازده سرمایه‌گذاری‌ها باعث شده مرز میان توسعه واقعی این فناوری و سرمایه‌گذاری بیش از حد، به یکی از موضوعات مهم بازار تبدیل شود.