وضعیت آب اصفهان بحرانی است
این روزها ناترازی آب به مسئله فراگیر تبدیل شده است و بررسی آخرین آمارهای صنعت آب نشان میدهد برخی کلانشهرهای ایران از جمله اصفهان در شرایط بحرانی کمآبی قرار گرفتهاند. رئیس کمیسیون ویژه آب شورای اسلامی شهر اصفهان در گفتوگوی تفصیلی با خبرنگار ایمنا به بررسی آخرین وضعیت آبی نصفجهان پرداخته است.
آمارهای نگرانکننده صنعت آب در حالی منتشر میشود که متوسط بارش در کشور تاکنون حدود ۱۰۱ میلیمتر ثبت شده که در مقایسه با میانگین ۱۶۰ میلیمتری بلندمدت، کاهش ۳۷ درصدی را نشان میدهد.
ایران برای پنجمین سال متوالی درگیر خشکسالی است و این روند، منابع آبی کشور را بهشدت تحت تأثیر قرار داده است. با توجه به استمرار کمآبی، کارشناسان بر ضرورت تغییر الگوی مصرف در بخشهای مختلف تأکید دارند و با وجود بارشهای پراکنده در برخی مناطق کشور، اعلام میکنند که این میزان بارندگی تأثیر محسوسی در تأمین منابع آبی کشور ندارد.
ورودی آب به سدهای کشور در سال جاری ۹.۵ میلیارد مترمکعب بوده که نسبت به سال گذشته با افت ۳.۵ میلیارد مترمکعبی روبهرو شده است. بعضی از مهمترین سدهای کشور ازجمله سد میناب در هرمزگان، زایندهرود در اصفهان، ۱۵ خرداد در خراسان رضوی و سد ساوه در استان مرکزی در وضعیت قرمز یا زرد قرار دارند.
علی بیتاللهی، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در حوزه آب و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی معتقد است: «به دلیل عدم آیندهنگری در امر توسعه، مسئله بیلان منفی منابع آب از اوایل دهه هفتاد در تمام نقاط کشور به ویژه مناطق پرجمعیت آغاز شده است، بنابراین تلاش برای همگن سازی توزیع جمعیت و توزیع عادلانه امکانات و مراکز اشتغال؛ عمدهترین و بنیادیترین کاری است که دولتمردان باید در مسیر توسعه انجام دهند؛ به تبع این اقدامات، جمعیت در نقاط مختلف توزیع و فشاری فراتر از ظرفیت زیستمحیطی به یک ناحیه وارد نخواهد شد.»
در حال حاضر مرکز ایران با جمعیتی بالغ بر پنج میلیون نفر که از لحاظ جغرافیایی، سیاسی و اقتصادی منطقهای فوق استراتژیک محسوب میشود، در عطش و بیپاسخی میسوزد؛ این وضعیت، فقط مربوط به امروز و دیروز یا یک دولت خاص نیست؛ سالها است این روند ادامه دارد و نتیجه آن بحرانی است که امروز اصفهان را تهدید میکند.
محمدرضا خورشیدی، مدیرکل سازمان هواشناسی استان اصفهان بهتازگی اعلام کرده است که سال جاری میزان بارشها نسبت به وضعیت نرمال بین ۴۰ تا ۵۰ درصد کمتر بوده است و میزان بارشها از ابتدای سال آبی جاری تاکنون نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش ۳۴ درصد و نسبت به میانگین بلند مدت ۴۷ کاهش داشته است، در حالی که سال ۱۴۰۲ نیز وضعیت بارندگیها خوب نبود.
وی تاکید کرده است که «مقایسه آماری استان اصفهان در دوره ۱۰ ساله نشان میدهد ۹۹ درصد از مساحت استان درگیر خشکسالی بسیار شدید تا متوسط است؛ همچنین مقایسه آماری حوضه آبریز زایندهرود در همین مدت نیز نشان میدهد که ۹۹ درصد از مساحت این حوضه آبریز درگیر خشکسالی شده است.»
کشاورزان اصفهان در این شرایط متحمل ضررهای سنگینی شدهاند، علاوه بر این محیط زیست شهر نیز به شدت آسیب دیده است؛ از فرونشست زمین گرفته تا افزایش آلایندهها و انتشار ریزگردهای سمی حاصل خشکی این رودخانه است و اگر این شریان حیاتی خشک شود، آینده اصفهان و حتی بخشی از تمدن مرکزی ایران در خطر خواهد بود.
در حال حاضر ظرفیت آب پشت سد زایندهرود ۱۵۰ میلیون متر مکعب است که ۱۰۰ میلیون متر مکعب آن قابل استفاده نیست، بنابراین تخمین زده میشود که از ابتدای سال آینده با مشکلات آبی در اصفهان روبهرو خواهیم شد، چراکه ۴۵ درصد کمتر از سال گذشته در چنین فصلی بارش داشتهایم که نشان میدهد مشکل آب شرب و کشاورزی داریم.
