افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟
به گزارش دیدبان اقتصاد، دولت در حال بررسی اصلاحاتی در طرح کالابرگ الکترونیکی است تا اعتبار بیشتری به خانوارهای کم‌درآمد و افرادی که محرومیت بیشتری دارند اختصاص پیدا کند. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، با اعلام این موضوع تأکید کرده است که تغییرات جدید با هدف تقویت رویکرد عدالت‌محور و بهبود حمایت از خانوارهای نیازمند در دستور کار قرار گرفته است.
بر اساس معیارهای درآمدی اعلام‌شده از سوی معاون وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، خانوارهای سه‌نفره با درآمد ماهانه کمتر از ۲۰ میلیون تومان و خانوارهای چهارنفره با درآمد کمتر از ۲۷ میلیون تومان، در صورت احراز سایر شرایط، می‌توانند مشمول افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ شوند.
با این حال تعیین این سقف‌های درآمدی با انتقادهایی همراه شده است. یکی از مهم‌ترین مسائل مطرح‌شده فاصله میان معیارهای درآمدی طرح کالابرگ و برآورد خط فقر مطلق است. بر اساس اطلاعات منتشرشده خط فقر مطلق برای یک خانوار سه‌نفره در مهرماه ۱۴۰۵ حتی در خوش‌بینانه‌ترین برآورد، حدود ۲۷ میلیون تومان محاسبه شده است؛ در حالی که سقف درآمدی اعلام‌شده برای برخورداری از افزایش اعتبار کالابرگ کمتر از ۲۰ میلیون تومان است.
این اختلاف می‌تواند باعث شود برخی خانوارها با وجود قرار داشتن در شرایط دشوار معیشتی، به دلیل درآمدی بالاتر از سقف تعیین‌شده از افزایش اعتبار محروم بمانند. برای مثال، خانواری سه‌نفره که ماهانه بیش از ۲۰ میلیون تومان درآمد دارد، اما درآمد آن همچنان پایین‌تر از برآورد خط فقر است، ممکن است مشمول افزایش اعتبار نشود. به همین دلیل دقت در شناسایی خانوارهای نیازمند و بازنگری در معیارهای درآمدی از موضوعات مهم اجرای طرح به شمار می‌رود.
دولت هم‌زمان با اجرای طرح کالابرگ و حذف ارز ترجیحی وعده داده بود یارانه‌ای را که پیش‌تر به‌صورت غیرمستقیم و از مسیر واردکنندگان پرداخت می‌شد، مستقیماً در اختیار مردم قرار دهد. همچنین اعلام شده بود که اعتبار کالابرگ متناسب با افزایش نرخ ارز و تورم تعدیل خواهد شد تا قدرت خرید خانوارها حفظ شود. با این حال دولت جنگ را یکی از عوامل مؤثر در محقق نشدن کامل وعده‌های مربوط به این طرح معرفی کرده است.
در مقابل مجید شاکری، اقتصاددان معتقد است دولت می‌تواند با استفاده از روش‌های غیرتورمی برای تأمین منابع مالی، امکان پرداخت کالابرگ و متناسب‌سازی اعتبار آن با تورم را فراهم کند. این دیدگاه بر ضرورت تأمین پایدار منابع طرح بدون ایجاد فشار تورمی بیشتر تأکید دارد.
هم‌زمان با اعلام معیارهای جدید گزارش‌هایی نیز درباره قطع اعتبار کالابرگ برخی خانوارها منتشر شده است. شماری از شهروندان پس از مراجعه به فروشگاه‌ها متوجه شده‌اند که اعتبار کالابرگ آن‌ها شارژ نشده یا دسترسی به اعتبار قبلی خود را از دست داده‌اند. این موضوع در شرایطی مطرح شده که افزایش قیمت کالاهای اساسی، هزینه سبد مصرفی خانوارها را افزایش داده و قدرت خرید بخش‌هایی از جامعه را تحت فشار قرار داده است.
