گزارش اسنپ‌پی از بازار اعتبار خرید ایران / ۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در یک سال
گزارش پاییز ۱۴۰۵ اسنپ‌پی از رشد بازار خرید اعتباری در ایران حکایت دارد. بر اساس داده‌های منتشرشده در این گزارش، طی یک سال اخیر ۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در این پلتفرم ثبت شده و تعداد کاربران ثبت‌نام‌شده آن به ۱۹.۱ میلیون نفر رسیده است.
به گزارش دیدبان اقتصاد، اسنپ‌پی در گزارش صنعت «الان بخر، بعداً پرداخت کن» یا BNPL، تصویری از وضعیت بازار اعتبار خرید در ایران، عملکرد این پلتفرم و ظرفیت توسعه پرداخت‌های اعتباری ارائه کرده است.
۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در یک سال
بر اساس آمار اعلام‌شده در گزارش اسنپ‌پی، طی یک سال اخیر ۱۷۵ میلیون سفارش اعتباری در این پلتفرم ثبت شده است. همچنین ۲.۸ میلیون نفر در همین دوره برای نخستین بار خرید اعتباری انجام داده‌اند.
از دیگر آمارهای اعلام‌شده، می‌توان به ثبت ۱۹.۱ میلیون کاربر ثبت‌نام‌شده و فعالیت ماهانه ۴.۷ میلیون کاربر تراکنش‌دار اشاره کرد. این پلتفرم همچنین اعلام کرده است که در شهریور ۱۴۰۵، میانگین سفارش‌های اعتباری روزانه آن از یک میلیون سفارش فراتر رفته است.
بازار خرید اعتباری ایران چه ظرفیتی دارد؟
یکی از محورهای اصلی گزارش، فاصله میان دسترسی به خدمات بانکی و دسترسی به اعتبار در ایران است. طبق داده‌های ارائه‌شده در این گزارش، سهم کارت اعتباری از ارزش خریدهای آنلاین و حضوری در ایران حدود ۱.۳ درصد برآورد شده است؛ درحالی‌که این سهم در بسیاری از بازارهای جهانی بالاتر است.
در چنین شرایطی، مدل BNPL یا «الان بخر، بعداً پرداخت کن» امکان خرید و پرداخت در آینده یا پرداخت اقساطی را فراهم می‌کند. این روش در صورت ارائه شفاف شرایط بازپرداخت، می‌تواند گزینه‌ای برای مدیریت هزینه‌های خرید خانوارها و توسعه ابزارهای پرداخت فروشگاه‌ها باشد.
در کنار خدمات خرید اعتباری، بانک‌ها نیز طرح‌های مختلفی برای تأمین مالی مشتریان ارائه می‌کنند. برای نمونه، متقاضیان می‌توانند شرایط وام ۳۵ میلیون تومانی بانک پاسارگاد بدون ضامن را بررسی کنند.
پیش‌بینی رشد بازار BNPL تا سال ۲۰۳۰
در بخش چشم‌انداز بازار، اسنپ‌پی برآورد کرده است که ارزش بازار BNPL ایران می‌تواند از حدود ۱.۱ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ به ۶.۳ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ برسد.
این رقم یک برآورد مشروط است و تحقق آن به عواملی مانند توسعه خرید اعتباری در فروشگاه‌های حضوری، افزایش سهم تجارت الکترونیک، پذیرش این شیوه پرداخت از سوی مصرف‌کنندگان و شرایط اقتصادی بستگی دارد. بنابراین، نباید رقم پیش‌بینی‌شده را معادل اندازه قطعی آینده بازار دانست.
رشد شبکه پذیرندگان و کسب‌وکارهای کوچک
گزارش اسنپ‌پی همچنین از گسترش شبکه پذیرندگان این پلتفرم خبر می‌دهد. بر اساس آمار منتشرشده، شبکه پذیرندگان طی دوره مورد بررسی ۶.۷ برابر شده و ۵۷ درصد سفارش‌های چهارقسطه از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط انجام شده است.
اسنپ‌پی در این گزارش اعلام کرده است که ۷۴ هزار و ۷۰۰ پذیرنده یکتا در شبکه آن حضور دارند و خدمات حضوری این پلتفرم در ۸۰۴ شهر فعال است. گسترش چنین شبکه‌ای می‌تواند دسترسی فروشگاه‌ها به مشتریان متقاضی خرید اعتباری را افزایش دهد؛ هرچند میزان اثرگذاری آن بر فروش و سودآوری کسب‌وکارها به شرایط هر فروشگاه وابسته است.
کیفیت بازپرداخت اعتبارها چه وضعیتی دارد؟
یکی دیگر از شاخص‌های مطرح‌شده در گزارش، وضعیت بازپرداخت اقساط است. طبق اعلام اسنپ‌پی، ۹۸.۵ درصد اقساط در نهایت بازپرداخت شده‌اند و نرخ نکول ۹۰روزه کمتر از ۲ درصد بوده است.
این ارقام از سوی خود شرکت منتشر شده‌اند و برای ارزیابی جامع کیفیت اعتباری بازار، باید دوره محاسبه، تعریف نکول و روش محاسبه شاخص‌ها نیز در نظر گرفته شود.
برای مقایسه با سایر روش‌های تأمین مالی، می‌توان شرایط وام ۱۰۰ میلیون تومانی بانک ملت را نیز بررسی کرد.
جمع‌بندی
گزارش پاییز ۱۴۰۵ اسنپ‌پی نشان می‌دهد که خرید اعتباری به یکی از ابزارهای در حال توسعه در تجارت الکترونیک ایران تبدیل شده است. حجم سفارش‌های ثبت‌شده، افزایش تعداد کاربران و گسترش شبکه پذیرندگان از جمله شاخص‌های اعلام‌شده این پلتفرم هستند. با این حال، رشد پایدار این بازار به مدیریت ریسک اعتباری، شفافیت هزینه‌ها و توان بازپرداخت اقساط از سوی مصرف‌کنندگان وابسته خواهد بود.
